Wokół nas

Z wejrowsczégò i kartësczégò krézu nôlepi recytowelë

Po raz 47-my zabrzmiały w Chmielnie najpiękniejsze wiersze i proza kaszubska. W miniony weekend odbył się tam finał Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej „Rodnô mòwa”. Wzięło w nim udział ponad 50 uczestników z dziesięciu powiatów na Kaszubach, którzy wcześniej zwyciężyli w eliminacjach gminnych i powiatowych.

Najwięcej, bo aż pięć razy na podium stawali reprezentanci powiatu wejherowskiego, cztery razy uczniowie z powiatu kartuskiego, po dwa razy przedstawiciele powiatów kościerskiego i bytowskiego. Swoich laureatów miał również powiat pucki i gdański.

Bò do Chmielna przëjeżdżają nôlepszi z nôlepszëch

Rodnô mòwa” to jeden z najstarszych i najważniejszych konkursów kaszubskich. Jego organizacją od 47 lat zajmuje się Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie w Chmielnie. Angażuje on obecnie szkoły w dziesięciu powiatach kaszubskich, gdzie odbywają się eliminacje gminne i powiatowe. Łącznie w eliminacjach bierze udział kilkuset uczniów, którzy zaznajamiają się z poezją i prozą kaszubską. – To zachęca do bliższego poznania języka, wczucia się w ten język. To jest bardzo ważny magnes, który przyciąga uczniów do kaszubskiego – ocenia ks. prof. Jan Walkusz, przewodniczący konkursowego jury. W tym roku w gronie jurorów zasiedli również: aktor Zbigniew Jankowski, poeta Tomasz Fopke, poetka Bożena Ugowska i dyrektorka SP nr 2 w Słupsku Karolina Keller. Przesłuchania 52 uczestników trwały przez całą sobotę. Każdy z nich prezentował wiersz wybranego autora oraz fragment prozy w języku kaszubskim. – Poziom jak zwykle był wysoki. Bo do Chmielna przyjeżdżają najlepsi z najlepszych – mówił prof. Walkusz. – Jednak najbardziej zadziwili nas najmłodsi, którzy prezentowali wysoki poziom znajomości języka kaszubskiego – dodawała jurorka, Karolina Keller.

Nót je czëc to, ò czim sã gôdô

Uczestnicy zaprezentowali całe spektrum literatury kaszubskiej. Często pojawiały się utwory Tomasza Fopke, Idy Czaji, Ewy Warmowskiej i Aleksandra Majkowskiego. Jurorzy zwracali uwagę na dobór repertuaru do wieku uczestnika, a także na poprawność języka kaszubskiego, sposób recytacji i wyraz artystyczny. – Każda ocena jest jednak dosyć subiektywna. Ale jest nas pięć osób w jury, więc jest większa szansa na obiektywizm. Każdy z członków typuje miejsca i potem podliczamy punkty. Średnia musi być sprawiedliwa – zdradza kulisy wyboru najlepszych przewodniczący jury, ks. prof. Jan Walkusz. Jak przyznają uczestnicy nie ma jednej recepty na zwycięstwo w finale w Chmielnie. – Jak ma się tekst, trzeba go dobrze przemyśleć. Żeby mówiąc, czuć i wyrażać to, o czym się mówi – ocenia Ida Czaja, obecnie nauczycielka języka kaszubskiego, a w przeszłości wielokrotna laureatka finałów w Chmielnie. W tym roku przygotowywała do konkursu Sławinę Etmańską z Trzepowa, która zwyciężyła w kategorii szkół ponadpodstawowych. – Uwagi pani Idy były dla mnie bardzo cenne. Ja uwielbiam mówić wiersze i występować – mówiła Sławina. Reprezentanci powiatu kościerskiego zdobyli dwa trzecie miejsca w kategorii klas gimnazjalnych i szkół średnich. Byli to rodzeństwo Marta i Marcin Majewscy. Z powiatu kartuskiego na podium w różnych kategoriach stanęli: Agata Miotk, Ewa Kotłowska, Łucja Kitowska iMarta Melibruda. Uczestnicy w ramach nagród otrzymali dyplomy, książki i ceramikę kaszubską.

ad

Kategriô przedszkòla i zerówczi:

I. – Agata Miotk (powiat kartuski)
II. – Jakub Chichłowski (powiat wejherowski)
III. – Nikodem Zinkel (powiat pucki)
Wyróżnienie – Hubert Krzebietke (gmina Chmielno)

Kategòriô klas I-III spòdlëczny szkòłë

I. – Zofia Tartas (powiat wejherowski)
II. – Ewa Kotłowska (powiat kartuski)
III. – Łucja Kitowska (gmina Chmielno)
Wyróżnienie – Milena Koska (powiat słupski)

Kategoriô klas IV-VI spòdlëczny szkòłë
I. – Dawid Lemańczyk (powiat bytowski)
II. – Nikodem Bladowski (powiat wejherowski)
III. – Marta Melibruda (gmina Chmielno)
Wyróżnienie – Hubert Ossowski (powiat chojnicki)

Kategoriô klas VII spòdlëczny szkòłë i gimnazjum
I. – Zuzanna Gliszczyńska (powiat bytowski)
II. – Aleksandra Pilarska (powiat wejherowski)
III. – Marcin Majewski (powiat kościerski)
Wyróżnienie – Magdalena Mikulska (powiat pucki)

Kategoriô wëżispòdlëcznëch szkòłów
I. – Sławina Etmańska (powiat gdański)
II. – Marta Lidzbarska (powiat wejherowski)
III. – Marta Majewska (powiat kościerski)
Wyróżnienie – Sylwia Szreder (powiat kartuski)

 

 

Marta Majewska, laureatka konkursu z powiatu kościerskiego

Jô zaczãła jem sã ùczëc kaszëbsczégò jãzëka, jak jô bëła w drëdżi klasë spòdlëczny szkòłë. I pewno tedë jô zaczãła chòdzëc na kònkùrs „Rodnô Mòwa”. Gwësno pierszi rôz jak jô tu bëła, to bëło dlôte, że szkólnô òd kaszëbsczégò mie kôzała to zrobic. Ale terô, jô ju sama chcą. Lubiã cos robic z tim kaszëbsczim, bò to je naszô òjczëstô mòwa. Fejn je gadac tak, jak naszi starkòwie czedës gôdelë.

 

Sławina Etmańska ze swoją nauczycielką Idą Czaja z Brodnicy Górnej

Sławina to je baro pòjãtné dzéwczã. Jidze ò to, żebë czëc to, ò czim sã gôdô. Co zrobic, żebë dobëc w Chmielnie? Jô mëszlã, że nót je kòchac kaszëbską kùlturã, czëtac kaszëbsczi ksążczi, wëbrac dobré tekstë, sã jich piãkno naùczëc i jachac. Jurorzë dôwelë nama bôczënk na to, że rechùje sã kaszëbizna, żebë bëła jak nôbarżi czëstô, no i dobór tekstu i interpretacjô. A jô mëszlã, że nót je swój tekst pòrządno przemëslec, żebë czëc to, co sã gôdô.

 

Weronika Kòrthals z córką Zofią Tartas z powiatu wejherowskiego

Më sã baro ceszimë, Zosza i jô, że Zosza dzysô dosta pierszą nôdgrodã. To je wiôlgô redota dlô nas. Më dosc długò cwiczëłë doma ne tekstë Bò to je terô dobri czas, żebë doma gadac pò kaszëbskù. Më mùszimë kùltiwòwac te tradicje i gôdkã pò kaszëbskù.

 

Komentarze