Noc Świętojańska na jubileuszowy koncert
13 czerwca 2026 roku w Kartuzach odbędzie się jubileuszowy koncert Regionalnego Zespołu Pieśni i Tańca „Kaszuby”. Wydarzenie rozpocznie się o godz. 17.00 w hali widowiskowo-sportowej przy Szkole Podstawowej nr 2 w Kartuzach. Z okazji 80-lecia działalności zespół zaprezentuje widowisko „Noc Świętojańska”.
Jubileusz „Kaszub” jest świętem członków zespołu, kapeli, instruktorów, dawnych tancerzy, rodzin i wszystkich osób, które przez lata wspierały jego działalność. To również okazja, by podkreślić znaczenie zespołu dla promocji Kartuz, powiatu kartuskiego i całego regionu.
RZPiT „Kaszuby” od dziesięcioleci pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych wizytówek kaszubskiej kultury. Poprzez taniec, śpiew, muzykę, strój i obrzędowość zespół pokazuje to, co w lokalnej tradycji najcenniejsze. Jego występy są nie tylko prezentacją folkloru, ale także żywą lekcją kaszubskiej tożsamości. Dzięki działalności kolejnych pokoleń członków zespołu Kartuzy są kojarzone z miejscem, w którym tradycja nie jest jedynie wspomnieniem, lecz nadal obecna jest na scenie, podczas uroczystości i w życiu mieszkańców.
Jubileusze „Kaszub” nigdy nie były tylko rocznicą
Jubileusze zespołu zawsze miały szczególną oprawę: 65-lecie połączono z wystawą zdjęć Ryszarda Mielewczyka, 70-lecie z widowiskiem „Noc Świętojańska”, a 75-lecie z owacyjnie przyjętym „Weselem Kaszubskim”. Teraz, przy 80-leciu, ta historia znów wraca na scenę
Tegorocznemu koncertowi jubileuszowemu szczególny charakter nadaje motyw Nocy Świętojańskiej. Kilka lat temu powstały „Sobótkowe nuty” – słowa do melodii kaszubskich nut, które idealnie wpasowują się w tegoroczne obchody.
80-lecie „Kaszub” będzie także okazją do gratulacji i podziękowań. Słowa uznania z pewnością popłyną od samorządowców, przedstawicieli instytucji kultury oraz zrzeszenia.
Info RZPiT/opr.red.
Skrócona historia RZPiT „Kaszuby”
Regionalny Zespół Pieśni i Tańca „Kaszuby” z Kartuz to dziś jedna z najstarszych i najbardziej zasłużonych grup folklorystycznych Pomorza. Jego początki sięgają 1946 roku. Zespół założyła Marta Bistroń. Przez pierwsze lata była jego kierowniczką, choreografką, a nawet kapelmistrzynią. Na początku zespół miał charakter niemal rodzinny – tworzyli go krewni, znajomi i sąsiedzi założycielki.
W tym okresie duże zasługi dla zespołu miał również Aleksander Tomaczkowski. Dzięki niemu muzycy zespołu odtworzyli dawne instrumenty: bazuny, burczybasy i diabelskie skrzypce. To właśnie „Kaszuby” jako jedni z pierwszych wprowadzali je na scenę razem z kaszubskimi nutami, gadkami, przyśpiewkami oraz obrzędami noworocznymi, świętojańskimi i weselnymi. Pierwszy publiczny występ zespołu odbył się w Gdańsku podczas akademii z okazji pierwszej rocznicy wyzwolenia miasta.
Z czasem z tej pasji wyrósł zespół, który stał się jednym z symboli Kartuz. Od 1961 kierownictwo nad zespołem przejął Franciszek Kwidziński, który związany był z nim od młodości. Z czasem przejął też funkcję instruktora tańca, pisał scenariusze widowisk, prowadził kroniki, dokumentował wyjazdy i współtworzył artystyczny kształt „Kaszub” przez dziesięciolecia. W 2011 roku został Honorowym Obywatelem Kartuz.
Po jego śmierci zespół prowadził Jacek Kitowski, który był jego członkiem przez ponad 30 lat. Od września 2023 roku kierownikiem zespołu jest Natalia Gronda związana z nim od 22 lat.
Dorobek „Kaszub” liczony jest nie tylko latami, ale też setkami koncertów. Zespół występował prawie we wszystkich większych miastach Polski. Od 1949 roku przez kilkanaście lat brał udział we wszystkich Centralnych Dożynkach, w najróżniejszych festiwalach, przeglądach i jubileuszach. Koncertował też za granicą: w Niemczech, Danii, Belgii, Grecji, Macedonii, Włoszech, Hiszpanii, Egipcie i Kanadzie. Do 2016 roku RZPiT Kaszuby koncertował poza Kartuzami 800 razy.
Na koncie zespołu są nagrody i odznaczenia, m.in. Złoty Krzyż Zasługi i Medal Zasłużonym Ziemi Gdańskiej. Docenieni zostali również jego kierownicy i członkowie np. F. Kwidziński został uhonorowany medalem „Gloria Artis” i medalem Marszałka Pomorskiego. Odznakami „Zasłużony dla kultury polskiej” mogą się pochwalić m.in. : Alicja Domaszke, Karolina Serkowska, Bronisław Brylowski i Marceli Łabuda.
